Av Kari Brandal

Eg har alltid vore ho som har rett opp handa i klasserommet og vore engasjert. Eg hugsar at eg fekk tilsnakk ein gong på barneskulen av lærarinna mi; «No må nokon andre også få lov til å svare, Kari». Eg skalv på nedsteleppa og tykte det var frykteleg å få slik skjenn. Det seier kanskje mest om åtferda elles.

Å vere verbal har vore min reiskap, mitt våpen, om du vil. Både på godt og vondt. Forhåpentlegvis mest av det fyrste. Eg har argumentert og kverulert og ikkje vore redd for å tale sak. Spør berre mor mi.
Som 20-åring kom eg inn på juss-studiet i Bergen. Det var ikkje mitt fyrsteval, men med rettslære frå vidaregåande kjente eg meg godt budd på utfordringa. Det store kullet vart delt inn i mindre arbeidsgrupper og det var her eg møtte meg sjølv i døra for fyrste gong. Makan til høgrøysta og kverulerande gjeng hadde eg aldri møtt før. Her vart likesinna samla og det var ikkje mogleg å kome til. Tanken slo meg – stakkars dei som har gått i klasse med meg.
Eg vart ikkje jurist, men klinisk ernæringsfysiolog. Spranget kan knappast bli større.

Talegåva, om ein skal kalle det det, kom godt med også på ernæringsstudiet. Mitt kull var pionerar ved UiB og ingen stiar var trakka. Vi opplevde å bli gløymt på eksamen. Få feil oppgåver utdelt. Stå utan forelesar. For å nemne noko. Vi sa i frå og eg hugsar kjensla av at det dirra i stemmebanda av engasjement. Spesielt ved eitt høve hadde eg skrive eit manus for meg sjølv for å hugse på å få med alle argumenta.
Vi vart høyrt og det var tilfredsstillande. Klapp på skuldra. Den kronglete vegen knytte oss. Vi sto i det saman.

På ei sosial samling ut i studiet kom eg i snakk med ein klassekompis. I samtalen kom eg til å uttale at «..då hadde eg nok begynt å grine», utan at eg kan erindre kva vi diskuterte.
Han begynte regelrett å storflire. Eg skjønte ingenting. «Kva flirar du av, har eg matrestar i ansiktet eller har skjørtet hengt seg opp på ein upassande måte?» Nei, han flirte av kommentaren min. At eg kunne grine.
«Du er jo frøken stå-på-krava, tøff-i-trynet. Du grin nok aldri».

Igjen møtte eg meg sjølv i døra. Hardt og brutalt.
Du skulle berre visst. Eg kan grine. Eg er faktisk kjempegod på det. Mest aleine, vel og merke.
Så slo det meg; kven er «eg»? Ein klassekompis, ikkje ein nær ven, trur at eg ikkje er i stand til å grine. Kvifor har han dette inntrykket? Kva er det eg viser omverda av meg sjølv? Framstår eg verkeleg så kald?

Eg vil påstå at dei fleste av oss er utstyrt slik at vi «viser oss fram» når vi har overskot. Det er ikkje på dei dårlege dagane vi vil gå fremst i demonstrasjonstoget. Iallfall gjer ikkje eg det. Men kanskje kunne det vere bra å vise meir sårbarheit? For vil ikkje det å vise spekteret av seg sjølv gjere ein nettopp litt mindre sårbar den dagen det buttar i mot?
«Dette klarer ho nok. Ho er ein tøffing. Har du sett ho tale øvrigheitene midt i mot?»
«Rart ho ikkje er politikar, eigentleg.»

Har du sett ho dei dagane ho ikkje går ut for dør? Har du tenkt over at ho sjelden går i personlege konfliktar, men held seg til sak? Har det slått deg at ho kanskje er konfliktsky? Politikar er ein særs dårleg idé. Og jaggu godt ho ikkje gifta seg inn i kongefamilien.
Talegåva er fin å ha. Eg er ikkje redd for å snakke framfor ei mengd med menneske. Eg trivst med det, faktisk.

Men å skrive er noko heilt anna. Det er terapeutisk. Det gir utløp for det eg har på hjartet, der og då. Eg er meir personleg. Eg møter meg sjølv i døra og slepp meg sjølv inn. Eg har lyst å gjere meir av det.