Av Kari Brandal

Seie det som det er. Ikkje sortere og filtrere. Gi personlege tilbakemeldingar samstundes som vi kan vere anonyme. «Sarahah» har i desse dagar runda 95 millionar brukarar.

Dei hadde ingen skjulte intensjonar. Dei hadde ikkje vurdert moglegheita for at dette kunne utvikle seg i ei uheldig retning. Dei hadde kanskje ingen tidlegare erfaringar med at usikre tenåringar, eventuelt godt vaksne, fell for fristelsen å snakke nedlatande om kvarandre? Dei hadde kanskje heller ikkje fått meg seg dei offensive anti-mobbekampanjene som pågår over heile verda? Nei, det er ikkje enkelt å vere App-utviklar om ei ikkje fyl med  timen.

Opne kommentarfelt i nettaviser og liknande medium har gitt Ola og Kari Nordmann ein enkel og tilgjengeleg arena for å ytre sine meiningar. Alt i frå Erna Solberg sin kjolestørrelse til kor mange ulv vi skal, eventuelt ikkje skal, skyte blir diskutert i detalj. Saklegheita er mildt sagt varierande på trass av at det står tydeleg og med utheva bokstavar at ein skal respektere andre sine meiningar. Ein blir også minna på at andre kan lese det ein skriv og at ein ved å ikkje følge dette regelverket kan risikere å bli utestengt frå kommentarfeltet. Sistnemnte trussel ser ikkje ut virke nemneverdig skremmande.

 I slike kommentarfelt, samt på Facebook, har ein ikkje høve til å vere anonym. Og godt er det, tenkjer eg. Når vi først skal ytre oss, så kan vi like gjerne vise kven vi er. Slik sett er det med ein gong ganske avslørande om ytringane bikkar over i det usaklege.

 Men så har du alle desse nettforuma. Lurer du på noko, kva som helst, så endar du garantert innom blant anna kvinneguiden.no. Her sit damer under anonymiserte kallenamn og har svaret på det du måtte lure på. Småbarnsmødre og, ikkje minst, gravide får svaret på alt frå kva for barnegraut ein bør nytte til vesleprinsen (økologisk, så klart) til kva som garantert set i gong fødselen om du er på overtid. Ei samling av anonyme orakel står klar til å bidra med sine erfaringar. Med gode intensjonar, må ein berre rekne med.

Men i same andedrag blir A-, B- og C-kjendisar saumfart og diskutert under kategorien «Rampelys». Her har ein til dømes høve til å meine noko om bloggar Marna Haugen Burøe, kjent som Komikerfrue på TV-programmet Bloggerne. Ein meiner at ho og mannen snakkar ufint framfor borna sine. Ein annan meiner det er slitsamt å høyre på dei i lengda. Nokon meiner at det berre er spel for galleriet. Ikkje veit eg, men om du synes det er så slitsamt, kvifor ser du på? Har du verkeleg så lite å ta tak i eige reir at du vel å bruke tid og energi på å diskutere korleis ein bloggar organiserer sin eigen kvardag? Og ja, eg veit at dei har valt å brette ut livet sitt på TV, men gir det oss likevel rett til å ver ufine?

Dette var berre eitt døme eg kom over, og i og for seg eit uskuldig eitt. Rumpestørrelse, appelsinhud, gravidkroppar, post-gravidkroppar, økonomi og kviser. Lista er uendeleg lang når det gjeld kva vi er interessert i om andre menneske som vi ein gong ikkje kjenner. Skjult bak skjermen og trygt i si eiga stove sit både by- og bygdedyr og ytrar seg på ein slik måte at ein skulle tru at allmenn folkeskikk ikkje lenger var gjeldande. Skadefryden er til å ta og kjenne på.

Så med dette som utgangspunkt, så spør eg igjen, trengde vi verkeleg enda ein arena for å gi utløp for dei anonyme, ærlege tilbakemeldingane? Kunne vi ikkje heller kanskje lære oss at desse kan vi gi, om det er naudsynt, på ein høfleg og konstruktiv måte? Tenkte ikkje dei som utvikla «Sarahah» at den i ytterste konsekvens ville gi oss enda ei moglegheit til å ordlegge oss ufint til kvarandre? Eg veit det finns situasjonar, som til dømes i arbeidslivet, der ein kjenner på behovet for å ikkje signere med fullt namn. Dette løyser dei fleste bedrifter gjennom arbeidslivsundersøkingar der anonymiteten blir ivaretatt og «Sarahah» er slik sett overflødig allereie.

 Eg skal vere den fyrste til å innrømme at eg er glad i App-ar. Eg vil gjerne bli minna på når bosset mitt blir henta, når 8-åringen skal på turnering eller kor langt eg har gått på fjelltur. Eg set til og med pris på å få vite kor lenge minstemann har sove i barnehagen og kor mange bleieskift han har hatt. Overflødig? Så absolutt, men likevel så uskuldig.

 Appen «Sarahah», derimot, framstår for meg berre som enda ei legitimering av sladder og skitslenging. Den freistar fanden i oss å seie noko småleg som vi sannsynlegvis hadde formulert annleis, eller kanskje droppa, om vi hadde møtt personen ansikt mot ansikt. Internett har gitt oss meir enn nok anledningar til å vere usaklege som det er, så nei takk.

 Eg synes oldemora mi var klok då ho sa at «det skal vere sant det som seiast, men ein treng ikkje seie alt som er sant».