Av Knut Arne Høyvik

Den var heilt fantastisk skarp og klar, eg kunne lese namnet på båtane, på veldig lang avstand. Båtane som skulle vestover til fjerne farvatn, følgde eg med kikerten, frå dei passerte Godøya, til dei var ein liten prikk. For ein sjuåring var det eit lite mysterium, kvifor båtane vart mindre og mindre.

–Det er fordi jorda er rund, sa farfar. Då tenkte eg på at båten som pappa var om bord i, datt ut for kanten av jorda, og landa på Grønland med eit brak. Det er mange rare tankar ein har når ein er berre sju.

Eg kunne sitje lenge og sjå utover havet, gjennom den skarpe kikerten. Det store eventyret var heilt sikkert ein eller annan stad der bak horisonten. Draumen om å reise dit, vart sterkare og sterkare, for kvart år som gjekk. Særleg på fine sommarkveldar, når sola slutta av kvelden med å gøyme seg bak horisonten i vest.

Men kikerten bar på ein løyndom. Farfar snakka om noko anna, når eg ville vite kvar han hadde kjøpt kikerten. Svaret på det spørsmålet måtte eg vente på til eg vart eldre, sa han. Det gjorde kikerten enda meir spanande og litt mystisk, eg tenkte ofte på kva løyndomen kunne vere.

Av og til lurer eg på kvifor vi gjer dei vala vi gjer. Kva er det som påverkar oss, og er det nokre opplevingar som betyr meir for oss, enn andre. Kikerten til farfar var ein av grunnane til at eg gjorde mitt yrkesval. Lengselen til havet vart etter kvart så sterk, at eg aldri var i tvil om kva eg skulle velje. Eg såg livet eg ville leve, som ein sakte film gjennom kikerten. Eg gjekk nesten ikkje glipp av ein einaste båt, når eg var hjå farmor og farfar på Flø. Etter kvart noterte eg namna på båtane i ei lita gul notisbok. Då eg vart 13-14 år var valet gjort, men dei som var nær meg var ikkje samde:

–Slå frå deg sjølivet, og reis til Oslo eller Bergen, og ta høgare utdanning, og bli til noko, du òg, sa dei nesten i kor. Snakk om fornærming, eg ville fiske, i mine auge gav det mykje høgare status, enn å sitje å sveitte på ein lesesal på eit universitet.

Det kom ikkje på tale, og sommaren 1972 kvitta eg meg med skuleveska og skulebøkene- eg var endeleg fri. Nokre dagar seinare var det den båten eg var om bord i, som vart ein liten prikk i horisonten. Fjella var bak meg, og dei vart mindre og mindre. Etter kvart var det ope hav på alle kantar, kjensla av fridom kan nesten ikkje forklarast. Dette var berre mitt rike, her kunne ingen nå tak i meg, her kunne eg rope høgt mot stjernene og månen. Eg var komen bak horisonten, eg var midt i draumen, i levande live. Etter to døgn såg vi Færøyane dukke opp i vest, og eg fekk mitt første møte med det flotte folkeslaget, som eg kjenner meg i slekt med. Men det vart mange harde tørn, mange stormar som skulle møtast, og mange gangar var det slett ikkje så idyllisk som i draumen. Mykje hardt arbeid, lite søvn og uro under beina. Berre unntaksvis angra eg, men slik er det vel med alle yrker. Når vi kom andre vegen med lasta båt, og såg landet reise seg i horisonten i aust, var det ein stor bonus. Alt som hadde vore vanskelig var gløymt.

Historia om kikerten var eigentleg veldig trist. Eit tysk fly styrta i fjøra på Flø under andre verdskrigen. Farfar fann flyet, og varsla tyskarane. Den unge flygaren var død, og rundt halsen hadde han ein kikert. Farfar fekk denne kikerten, som heilt sikkert var tysk handverk på sitt beste.

Eg fekk realisere mine draumar fullt ut. Den unge tyske flygaren var tvinga ut i krig av ein gal mann. Kva draumar han hadde veit vi ikkje, men han fekk aldri oppleve dei. Kikerten gav meg eit større perspektiv, på sjølve livet.