Av Kari Brandal

23 år seinare, i august 2016, følgde eg min eldste son til den nye skulen hans, i eit framandt land der han ikkje snakka deira språk. Han følte seg bortkomen, nervøs og urolig. Eg visste godt korleis han hadde det. Det var ikkje lett å gå frå han den dagen.

Likevel, eg gjekk derifrå med ei vissheit om at det komande året ville gi han erfaringar og vennskapsband han ikkje vil vere forutan. Måtte eg berre få rett.

Han grein den kvelden. Og den neste. «Eg skjønar ikkje kva dei seier, mamma». Klumpen i halsen var hard å svelge. Også for meg.  Ein spør seg sjølv om ein har gjort det rette. Rykt opp borna sine frå det trygge og føreseielege fordi utferdstronga til foreldra er så stor. «Men eg er ikkje deg, mamma», sa han til meg ein gong då han nok var lei av å høyre om mine erfaringar frå «gamledagar». Og han hadde heilt rett. Eg tok nok lettare på det enn han.

Frå vindauget i leilegheita vår kan eg sjå ein flik av uteområdet på skulen. Hjartet mitt sank då eg dei fyrste dagane såg at han gjekk rundt aleine. «Kva gjorde du i friminuttet i dag da?», spurte eg. «Eg gjekk berre rundt», sa han. «Då slepp eg å snakke med nokon.»

Vendepunktet heitte Gaku og kom i form av ein energisk og blid gut frå Japan som var Pokemon-ekspert. Han hadde fått seg ein bestevenn og skuleåret var redda.  Eit par veker seinare snakka han i søvne på engelsk. Integreringa var godt i gong.

VENDEPUNKTET: Ein trygg klassekompis.

«Eg veit at neste år vil tårene kome av heilt andre grunnar når han må forlate vennane sine her», skreiv eg i ein kommentar på Facebook i fjor. Og eg fekk rett. I går var siste skuledag og vi var frynsete i kantane begge to. Vi seier «på gjensyn», men det er klart at det er lenge til Gaku og Martinus får leike igjen.

To gongar på nittitalet sat eg sjølv vi denne båten. Eg gret og visste at nokre av dei næraste venane mine kom eg aldri til å sjå igjen. Desse menneska som eg hadde vore saman med kvar dag i fleire år, dei ville eg kanskje aldri møte igjen. I heile mitt liv. Det er eit absurd perspektiv.

Men noko har endra seg. Kjenslene er dei same, men perspektivet er ikkje like absurd. Vi treng ikkje lenger halde kontakta via brevveksling, slik vi gjorde på nittitalet. Vi har Facebook og Snapchat og Instagram og alle andre sosiale mediar som eg har gått glipp av. Kompisane kan sitte på kvart sitt kontinent og spele Roblox saman, om eg har skjønt det rett. Litt absurd er det vel likevel, når eg tenkjer meg om, men av heilt andre årsaker. Verda har krympa.

Men no er eventyret vårt over, for denne gong. Magekjensla fekk heldigvis rett – det har gått bra. Ryggsekken er full av nye erfaringar, vennskap og  lærdom.

Det viktigaste i bagasjen er kanskje erfaringa om korleis det er å vere ny. Det å vere ukjent og å ikkje forstå. Uroa og angsten, kjensla av å vere bortkomen.  For no, når alt har gått så bra er det lett å gløyme den sårbare tida.

Så neste gong det kjem ein ny elev i klassa – ein som er framand og ikkje blir forstått. Kanskje då skal ein minnast på korleis det var å gå rundt aleine i friminuttet. Kor lang skuledagen kjendest når ein ikkje forstod ein brøkdel av det som vart sagt. Kor ein heldt pusten for å halde tårene tilbake. Kor sårbart det var sjølv som privilegert «sommarfuggel i vinterland». Korleis det var å vere ny.

Men ein skal også hugse på vendepunktet. Kor lite som eigentleg skulle til. Ein blid gut med eit knippe Pokemon-kort. Ein ny kompis. Ingen heksekunst, men likevel så magisk.

Kanskje kan vi bli like flinke til skape magi?